Cây cam sành là loại trái cây quen thuộc với người Việt Nam, được ưa chuộng bởi hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Trong những năm gần đây, nhu cầu tiêu thụ cam sành ngày càng tăng, thúc đẩy sự phát triển của ngành trồng cam. Bài viết này sẽ giới thiệu kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cam sành mới nhất năm 2024, giúp bà con nắm bắt được những thông tin khoa học và hiệu quả nhất để áp dụng vào thực tế.

1. Cây cam sành và lợi ích mang lại cho người nông dân

Cây cam sành là một loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Cây cam sành được biết đến với tên gọi khoa học là Citrus nobilis, loại cây này là một trong những loại cây ưa nước, có nguồn gốc từ Trung Quốc và được trồng phổ biến ở các nước có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới như Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ và Brazil.

Cây cam sành có nhiều đặc điểm nổi bật. Đầu tiên, nó có thân cây thẳng, mạnh mẽ, thường cao khoảng từ 3 đến 6 mét. Lá của cây cam sành có hình bầu dục, mặt lá sáng bóng, màu xanh sẫm. Trái cam sành có hình cầu hoặc hình cầu dẹp, có đường kính từ 5 đến 10cm. Vỏ cam mịn, mỏng, màu da cam sáng hoặc màu vàng cam. Mùi của cam sành thường thơm ngát, đặc trưng và vị ngọt thanh, giữa vị chua và ngọt, làm cho cây cam sành trở thành một trong những loại trái cây được ưa chuộng trên thế giới.

Không chỉ là một loại cây trồng phổ biến trong nông nghiệp, cam sành còn mang lại nhiều lợi ích kinh tế quan trọng. Trước hết, ngành công nghiệp cam sành đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra nguồn thu nhập cho nông dân và các nhà sản xuất. Việc sản xuất và xuất khẩu cam sành mang lại một lượng lớn việc làm cho cộng đồng nông thôn, giúp cải thiện điều kiện sống và tăng cường sự phát triển kinh tế ở các khu vực nông thôn.

Ngoài ra, cây cam sành cũng là một nguồn thu nhập ổn định cho các doanh nghiệp xuất khẩu và kinh doanh trong ngành công nghiệp thực phẩm. Trái cam sành có thị trường tiêu thụ lớn không chỉ trong nước mà còn ở nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các thị trường phát triển như Mỹ, Châu Âu và Châu Á. Việc xuất khẩu cam sành không chỉ góp phần vào việc cân đối thương mại mà còn là nguồn cung ứng trái cây tươi ngon và chất lượng cho người tiêu dùng toàn cầu.

2. Thời vụ trồng cây cam sành

Thời vụ trồng cây cam sành thích hợp nhất sẽ phụ thuộc vào điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của từng khu vực. Tuy nhiên, nhìn chung, có hai thời vụ trồng cam chính: 

Miền Nam:

• Nên trồng cây cam sành vào đầu mùa mưa, từ tháng 5 đến tháng 6.
• Lúc này, cây con sẽ có thời gian bén rễ và phát triển trước khi mùa khô đến.

Miền Bắc:

• Có thể trồng cam sành vào hai thời điểm:
  • Mùa xuân, từ tháng 2 đến tháng 3.
  • Mùa thu, từ tháng 8 đến tháng 9.
• Trồng vào mùa xuân giúp cây có thời gian sinh trưởng tốt trước mùa mưa.
• Trồng vào mùa thu giúp cây tránh được ảnh hưởng của rét đậm, rét hại.

Lưu ý:

• Nên chọn ngày có thời tiết mát mẻ, không mưa để trồng cam sành.
• Tránh trồng vào mùa nắng nóng vì cây con dễ bị chết.

Ngoài ra:

• Bà con có thể trồng cam vào vụ hè nếu có điều kiện tưới nước đầy đủ.
• Nên chọn giống cam phù hợp với điều kiện khí hậu từng vùng miền.

3. Các yếu tố cần thiết trước khi trồng cam

3.1 Chọn giống cam

Chọn giống cam sành là một trong những bước quan trọng nhất quyết định đến năng suất và chất lượng của cây. Việc lựa chọn giống cam sành phù hợp không chỉ đảm bảo sự phát triển và sinh trưởng của cây mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công của dự án trồng trọt. Dưới đây là một số lưu ý bà con cần nhớ khi chọn giống cam sành:

Nguồn gốc của giống cây cam sành đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng của cây. Do đó, nên chọn mua giống cam sành tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng. Tránh mua giống cây cam sành từ các nguồn không đáng tin cậy hoặc trôi nổi trên thị trường mà không rõ nguồn gốc xuất xứ, để đảm bảo sự đồng nhất và chất lượng của cây trồng.

Khi chọn giống cây cam sành, cần chú ý đến các đặc điểm cơ bản của cây như sức khỏe, màu sắc và hình dáng. Cây giống phải khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, lá cây xanh đậm và bóng mượt. Thân cây cần mập mạp và không bị gãy cành, đồng thời rễ cây cũng cần phát triển tốt để đảm bảo sự hấp thụ chất dinh dưỡng và nước cho cây.

Ngoài ra, việc chọn giống cam sành phải dựa trên điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của địa phương. Nên chọn giống cam sành phù hợp với điều kiện sinh thái và khí hậu của vùng trồng trọt để đảm bảo sự phát triển tốt nhất cho cây. Có thể tham khảo ý kiến của các nhà vườn có kinh nghiệm để chọn được giống cam sành tốt nhất cho dự án của mình.

Một số giống cam sành phổ biến mà bạn có thể cân nhắc khi chọn là Cam sành Bến Tre, nổi tiếng với vỏ dày, nhiều nước và vị chua ngọt, cũng như Cam sành Cao Phong, có vỏ mỏng, nước nhiều và vị ngọt đậm. Việc lựa chọn giống cam sành phù hợp sẽ mang lại nhiều lợi ích kinh tế và thương mại trong quá trình sản xuất và kinh doanh.

3.2 Cách chuẩn bị đất để trồng

Việc làm đất là một công đoạn bắt buộc và quan trọng trong quá trình trồng cây, nhất là khi canh tác loại cây như cam sành. Qua việc làm đất, việc canh tác cây trở nên thuận lợi và hiệu quả hơn, đồng thời mang lại sự chủ động và thuận lợi cần thiết. Trong thực tế, cây cam sành có thể được canh tác phù hợp trên nhiều loại đất và trong nhiều kiểu khí hậu khác nhau, từ Tây Nguyên đến trung du, từ vùng núi đến đồng bằng.

Trong quá trình làm đất để trồng cam sành, ưu tiên sử dụng đất pha thịt là lựa chọn đáng xem xét, đặc biệt là ở tầng canh tác từ 0.5 đến 1 mét với độ pH duy trì trong khoảng từ 5 đến 6.5 là phù hợp nhất. Đồng thời, yêu cầu về lượng mưa cũng cần được đảm bảo từ 1000 – 2000mm/năm ở vùng trồng cây cam sành.

Khi tiến hành trồng cam sành, cần chú ý đến việc xới xáo đất và bón phân lót để tăng độ phì nhiêu cho đất. Đặc biệt, ở vùng đất trồng trũng thấp, cần lưu ý đến việc đào mương và làm luống đầy đủ để thuận lợi cho việc tưới nước, cũng như giữ nước vào mùa khô. Trong khi đó, ở vùng đất trồng ở độ cao cần thực hiện việc đánh bồn theo tiêu chuẩn để thuận lợi cho việc tưới nước, cũng như giữ nước trong mùa khô.

3.3 Mật độ đúng chuẩn khi trồng

Việc tuân thủ mật độ trồng chuẩn xác đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cây cam sành có đủ không gian để phát triển mạnh mẽ và đạt năng suất cao. Mật độ trồng phù hợp không chỉ giúp cây cam sành có đủ không gian để phát triển rộng mạnh mà còn giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn tài nguyên và nâng cao hiệu suất sản xuất.

Các yêu cầu về mật độ trồng cho loại cây này thường được xác định cụ thể như sau:

• Khoảng cách trồng: Có thể lựa chọn mật độ trồng ở khoảng cách 6x5m hoặc 5x4m, tùy thuộc vào điều kiện địa hình và mục tiêu sản xuất của từng vùng trồng.
• Yêu cầu về kích thước hố trồng: Đối với mỗi cây cam sành, hố trồng cần có kích thước phù hợp để đảm bảo hệ thống rễ có đủ không gian phát triển và tiếp xúc tốt với đất. Có thể sử dụng kích thước hố trồng là 40cm x 40cm x 40cm hoặc 60cm x 60cm x 60cm, tùy thuộc vào kích thước cây và yêu cầu của từng vùng trồng.

Tuân thủ mật độ trồng và kích thước hố trồng chuẩn xác là bước quan trọng để đảm bảo cây cam sành phát triển mạnh mẽ và đạt được hiệu suất sản xuất tối ưu, đồng thời giúp tăng cường khả năng chống chịu với các điều kiện môi trường khắc nghiệt.

4. Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cam sành mới nhất năm 2024

Kỹ thuật trồng cây cam sành vào hố là một bước quan trọng quyết định đến sự phát triển của cây sau này. Để đảm bảo cây con sinh trưởng tốt và phát triển mạnh mẽ, cần tuân thủ các bước sau đây:

Chuẩn bị hố trồng: Hố trồng cần được đào sâu ít nhất 15-20 ngày trước khi trồng cây. Kích thước hố nên là 60 x 60 x 60 cm. Trước khi đặt cây vào, cần bón lót hố với 20-30 kg phân chuồng hoai mục, 1 kg super lân và 0,5 kg kali. Sau đó, trộn đều phân bón với đất và lấp hố.

Chọn cây giống khỏe mạnh, không có dấu hiệu của sâu bệnh. Sử dụng dao sắc để cắt bầu cây nhẹ nhàng. Đặt cây vào hố trồng và lấp đất xung quanh cây, sau đó tưới nước cho cây.

Bà con nên trồng cây vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát để giảm stress cho cây. Tưới nước cho cây ngay sau khi trồng để giúp cây định giữ đất và tạo điều kiện cho việc sinh trưởng. Trong vòng 7-10 ngày đầu sau khi trồng, cần tưới nước để giữ ẩm cho cây, đặc biệt là trong thời gian cây đang thích ứng với môi trường mới.

Sau khi trồng cây, cần tiến hành tưới nước ngay để giúp cây định giữ đất và bắt đầu quá trình thích ứng với môi trường mới. Tiếp theo, trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 ngày, việc duy trì việc tưới nước 1 lần là cực kỳ quan trọng. Trong tháng đầu tiên sau khi cây được trồng, việc tưới nước đều đặn là điều không thể thiếu để duy trì độ ẩm phù hợp cho cây phát triển và phục hồi, giúp cây phát triển rễ mới một cách mạnh mẽ.

5. Cách chăm sóc cây cam sành đúng chuẩn để ra sai quả

Chăm sóc cây cam sành là một quá trình quan trọng quyết định đến năng suất và chất lượng quả. Dưới đây là một số kỹ thuật chăm sóc cây cam sành cần lưu ý: 

5.1 Cách bón phân cho cây

Bón phân đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự phát triển, gia tăng năng suất và nâng cao chất lượng quả cây cam sành. Áp dụng đúng kỹ thuật bón phân sẽ giúp cây đạt được tiềm năng tối ưu. Để tối ưu hóa hiệu quả của việc bón phân, bà con cần chú ý đến hai khía cạnh quan trọng: bón lót và bón thúc.

Bón lót là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quá trình chăm sóc cây cam sành. Việc này được thực hiện khi làm đất, nhằm cải thiện độ phì nhiêu và tơi xốp cho đất trồng. Để thực hiện bón lót, bà con có thể sử dụng phân hữu cơ như phân chuồng hoai mục (3 kg/cây) hoặc phân hữu cơ Organic 1 (1 – 3 kg/cây). Việc này giúp cung cấp dinh dưỡng cho cây và cải thiện sự phát triển của hệ rễ.

Bón thúc là quá trình tiếp theo, cần được thực hiện đúng liều lượng và thời gian. Đối với cây cam sành, bà con cần bón thúc 3 – 4 lần/năm để đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho từng giai đoạn phát triển của cây. Các loại phân thích hợp và liều lượng được xác định cụ thể như sau:

Lưu ý rằng việc bón phân cần phải được thực hiện đúng cách, bón phân theo vành mép tán sau khi đào rãnh sâu 20 cm và rộng 30 cm, sau đó lấp kín đất và ủ rơm để giữ ẩm. Kết hợp bón phân thúc với phân bón lá sẽ kích thích cây phát triển nhanh và khỏe mạnh hơn. Đảm bảo thực hiện bón phân đều đặn mỗi mùa vụ, tuân thủ đúng liều lượng và thời điểm khuyến cáo để đạt được hiệu quả tối ưu.

5.2 Làm sạch cỏ cho vườn cam

Cỏ dại là một vấn đề phổ biến trong vườn cam, ảnh hưởng đến sự phát triển của cây và năng suất thu hoạch. Việc làm sạch cỏ thường xuyên là cần thiết để đảm bảo cây cam sành có đủ dinh dưỡng, nước và ánh sáng để phát triển tốt nhất. Dưới đây là một số phương pháp hiệu quả để làm sạch cỏ cho vườn cam:

1. Phương pháp thủ công:

• Phát cỏ bằng tay: Đây là phương pháp đơn giản và hiệu quả nhất, đặc biệt là đối với những vườn cam nhỏ. Dùng dao phát hoặc liềm để cắt cỏ sát gốc, tránh làm tổn thương rễ cây.
• Nhổ cỏ bằng tay: Phương pháp này phù hợp với những khu vực cỏ mọc thưa thớt. Nhổ cỏ bằng tay giúp loại bỏ tận gốc cỏ, hạn chế cỏ mọc lại.

2. Sử dụng dụng cụ:

• Máy xới cỏ: Máy xới cỏ giúp làm sạch cỏ nhanh chóng và hiệu quả, tuy nhiên cần lưu ý điều chỉnh độ sâu phù hợp để tránh làm tổn thương rễ cây.
• Máy cắt cỏ: Máy cắt cỏ giúp làm sạch cỏ nhanh chóng và dễ dàng, tuy nhiên cần cẩn thận để tránh cắt vào thân cây.

3. Sử dụng hóa chất:

• Thuốc diệt cỏ: Sử dụng thuốc diệt cỏ là phương pháp hiệu quả nhất để tiêu diệt cỏ dại, tuy nhiên cần lưu ý chọn loại thuốc phù hợp và sử dụng theo hướng dẫn để tránh ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người.
• Lưu ý: Khi sử dụng hóa chất, cần tuân thủ các biện pháp bảo hộ lao động như đeo khẩu trang, găng tay, quần áo bảo hộ.

4. Phương pháp phòng ngừa:

• Trồng cây che phủ: Trồng các loại cây che phủ như cỏ ba lá, đậu phộng dại,… giúp hạn chế sự phát triển của cỏ dại.
• Lấp rơm rạ: Lấp rơm rạ quanh gốc cây giúp giữ ẩm cho đất và hạn chế sự phát triển của cỏ dại.
• Sử dụng bạt phủ diệt cỏ cho vườn cam : Sử dụng những tấm bạt phủ HDPE có kích thước 2m x 2m để phủ gốc cam sành sẽ giúp cỏ dại khó mọc.

Bên cạnh việc lựa chọn phương pháp phù hợp, cần lưu ý một số điểm sau:

• Nên làm sạch cỏ thường xuyên, tránh để cỏ mọc quá dày ảnh hưởng đến cây cam.
• Làm sạch cỏ vào sáng sớm hoặc chiều mát để hạn chế ảnh hưởng đến cây cam.
• Sau khi làm sạch cỏ, cần tưới nước cho cây để giữ ẩm cho đất.

5.3 Cắt tỉa cành cam

Cắt tỉa cành là một kỹ thuật quan trọng trong việc chăm sóc cây cam sành, giúp cây phát triển khỏe mạnh, cho năng suất cao và chất lượng quả tốt.

Thời điểm cắt tỉa:

• Có thể bắt đầu cắt tỉa cành sau 1-2 tháng khi cây bắt đầu bén rễ và đâm chồi.
• Nên cắt tỉa vào mùa khô, sau khi thu hoạch quả.

Cách cắt tỉa:

• Cắt tỉa cành vượt: Loại bỏ những cành mọc vượt, cành mọc từ gốc ghép.
• Hãm ngọn: Duy trì chiều cao cây khoảng 70 cm.
• Giữ lại cành khỏe: Chọn 7-10 cành khỏe nhất, phân bố đều quanh gốc.
• Cắt bỏ cành già, cành gãy: Loại bỏ những cành già, cành gãy thường xuyên.

Lưu ý:

• Cắt tỉa cành cần thực hiện cẩn thận, tránh làm tổn thương cây.
• Nên sử dụng dụng cụ sắc bén và đã được khử trùng.
• Sau khi cắt tỉa, cần bón phân cho cây để giúp cây phục hồi.

Với việc cắt tỉa cành hợp lý, cây cam sành sẽ được thông thoáng, tập trung dinh dưỡng nuôi quả, giúp cho quả to, đẹp và chất lượng tốt.

5.4. Sử dụng lưới trùm vườn cam giúp chống ruồi vàng và bướm đêm

Lưới trùm vườn cam sành không chỉ là một giải pháp hiệu quả mà còn là một biện pháp bảo vệ thực vật an toàn và bền vững. Ruồi vàng và bướm đêm là hai loại côn trùng gây hại phổ biến cho cây cam, nhưng việc sử dụng lưới trùm có thể ngăn chặn sự tấn công của chúng một cách hiệu quả.

Lợi ích của việc sử dụng lưới trùm vườn cam là rất đa dạng và quan trọng:

• Ngăn chặn ruồi vàng và bướm đêm đẻ trứng trên quả cam, từ đó giảm thiểu sự tổn thất về quả và nâng cao năng suất thu hoạch.
• Giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, giữ cho môi trường vườn cam được bảo vệ và an toàn hơn cho sức khỏe con người và sinh vật khác.
• Giúp quả cam phát triển tốt hơn bằng cách tạo một môi trường bảo vệ, giảm áp lực từ côn trùng gây hại và tăng cường sự phát triển của cây.

Để sử dụng lưới trùm vườn cam một cách hiệu quả, bà con cần tuân thủ các bước sau:

• Chọn loại lưới có kích thước phù hợp với diện tích vườn cam và độ che phủ mong muốn.
• Lắp đặt lưới một cách cẩn thận, đảm bảo không có khe hở để côn trùng có thể xâm nhập vào vườn.
• Thường xuyên kiểm tra lưới và thực hiện sửa chữa kịp thời nếu có hư hỏng để đảm bảo hiệu quả bảo vệ.

Ngoài ra, khi sử dụng lưới trùm, bà con cần lưu ý:

• Sử dụng lưới chắn côn trùng có độ mật độ ô lưới từ 18 – 22 mesh, đủ để bảo vệ cây cam sành nhưng vẫn đảm bảo sự thông thoáng và tiếp xúc với ánh sáng và không khí.
• Tiến hành tưới nước và bón phân cho cây cam thường xuyên, để đảm bảo cây vẫn nhận đủ dinh dưỡng và nước cần thiết cho sự phát triển.

Tóm lại, việc sử dụng lưới trùm vườn cam đúng cách không chỉ giúp bảo vệ cây trồng mà còn là một phương pháp bảo vệ môi trường và sức khỏe con người. Chỉ cần tuân thủ các hướng dẫn và lưu ý trên, bà con có thể bảo vệ vườn cam của mình khỏi sự tấn công của ruồi vàng và bướm đêm, và thu hoạch được quả cam chất lượng và năng suất cao.

6. Các lưu ý khi bà con thu hoạch cam sành

Thời điểm bà con có thể thu hoạch cam sành chín thường diễn ra sau khoảng 12-18 tháng kể từ khi cây được trồng, tùy thuộc vào giống cây và điều kiện chăm sóc. Việc chọn thời điểm thu hoạch đúng là quyết định quan trọng, và quả cần được thu hoạch khi chúng chín vàng, vỏ bóng, có độ đàn hồi tốt. Tránh thu hoạch quả còn xanh hoặc chín nẫu để đảm bảo chất lượng và giữ vệ sinh cho sản phẩm.

Khi tiến hành thu hoạch cam sành, việc sử dụng dao sắc để cắt cuống quả là cần thiết. Bằng cách này, bà con có thể tránh làm tổn thương vỏ quả và đảm bảo quả được thu hoạch một cách an toàn và sạch sẽ. Bà con nên thu hoạch vào sáng sớm hoặc chiều mát khi trời ráo, để tránh quả bị hỏng do nhiệt độ cao.

Sau khi thu hoạch, cần chú ý đến quá trình bảo quản quả để giữ cho chúng luôn tươi ngon và bảo đảm chất lượng. Việc bảo quản quả ở nơi khô ráo và thoáng mát là rất quan trọng, đồng thời tránh để quả tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời để tránh sự mất màu và giảm chất lượng của quả. Một giải pháp bảo quản khác là sử dụng tủ lạnh, giúp giữ cho quả được tươi ngon và đẹp mắt hơn trong thời gian dài.

7. Kết luận lại

Trên đây là những thông tin về kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cam sành. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp bà con có thể trồng được những vườn cam sành sai quả, chất lượng tốt. Trung Lương kính chúc bà con có nhiều vụ mùa bội thu !